ท่านยังไม่ได้ใส่ logo กรุณาเข้าสู่ระบบเพื่อใส่ภาพโลโก้ประจำบอร์ดที่ต้องการ
ติดต่อโฆษณา  |  สมัครใช้งานสุดยอดแห่ง Free Webboard ได้แล้ววันนี้ คลิ๊ก !!  | แจ้งบอร์ดไม่เหมาะสม


  หมวดเว็บบอร์ดเริ่มต้น (ท่านสามารถแก้ไขได้)

  

  Topic : บทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบต่อตนเอง

Delete
Admin ลบกระทู้
   Page 1
  ผู้ชมทั่วไป ผอ.บ้านระเริง

  113.53.47.89

  โพสต์เมื่อ : 24 ต.ค. 2552 17:01 น.

บทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบต่อตนเอง

            มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของสังคม เมื่อถือกำเนิดขึ้นมาก็ย่อมมีสถานภาพของตนติดตามมาด้วย เช่น เป็นลูกของพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด เป็นหลานของปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา เป็นพี่ หรือเป็นน้อง และเป็นประชาชนคนหนึ่งของประเทศ เมื่อเติบโตจนถึงวัยที่จะต้องเข้าศึกษาหาความรู้ สถานภาพแห่งตนจะเพิ่มขึ้นคือเป็นศิษย์ของครู เป็นเพื่อนฝูงของบุคคลอื่นที่อยู่ในสถานศึกษา และเมื่อจบการศึกษาออกไปประกอบอาชีพก็จะมีสถานภาพตามอาชีพที่ตนประกอบอยู่ ซึ่งอาจจะเป็นครู หมอ นักธุรกิจ ผู้บริหาร ลูกน้อง ฯลฯ ในแต่ละสถานภาพจะมีการแสดงออกตามบทบาท หรือหน้าที่ที่พึงปฏิบัติตามที่สังคมคาดหวังหรือตามสิทธิและหน้าที่ของสถานภาพนั้น ๆ เช่น เมื่ออยู่ในสถานภาพของความเป็นพ่อ บทบาทที่แสดงออกตามการคาดหวังของสังคมก็คือจะต้องเป็นผู้ที่หาเลี้ยงครอบครัว เป็นผู้นำ ส่งเสริมและสั่งสอนให้ลูกเป็นคนดี ถ้าอยู่ในสถานภาพที่เป็นลูก ก็ต้องเคารพเชื่อฟังบิดามารดา มีความกตัญญูกตเวทีต่อผู้ให้กำเนิด เป็นต้น และหากสังคมมีความซับซ้อน บทบาทของตนที่อยู่ในสังคมจะมีความหลากหลายและแตกต่างมากขึ้น อย่างไรก็ตามสถานภาพและบทบาทของคนในสังคมนั้นมีความสัมพันธ์เกี่ยวโยงกัน เพราะคนในสังคมหนึ่ง ๆ อาจจะมีสถานภาพและบทบาทได้หลายอย่างในเวลาเดียวกัน เช่น เมื่ออยู่ในครอบครัวมีสถานภาพเป็นพ่อ ก็แสดงออกในบทบาทของพ่อ แต่เมื่ออยู่ในที่ทำงานมีสถานภาพเป็นหมอ ก็แสดงออกในบทบาทของหมอ ซึ่งการกำหนดบทบาทของสังคมจะกำหนดพฤติกรรม และความรับผิดชอบของคนในการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
            ในสังคมใด ๆ ก็ตาม    บทบาทของสมาชิกในสังคมจะมีอิทธิพลต่อเสถียรภาพความสงบสุขและการพัฒนาความเจริญก้าวหน้าของสังคมนั้น ๆ เป็นอย่างมาก ถ้าหากการปฏิบัติตนของสมาชิกเป็นไปตามบทบาท และสอดคล้องกับสถานภาพของแต่ละบุคคล และในทางตรงกันข้ามอาจจะมีผลทำให้สังคมขาดความสงบสุขมีความวุ่นวายและเกิดความแตกแยกขึ้นได้ถ้าบทบาทของสมาชิกไม่สอดคล้องกับสถานภาพที่ตนมีอยู่ซึ่งปัญหานี้อาจจะมีสาเหตุมาจาก
            ๑. ความไม่เข้าใจในบทบาทของตนในสถานภาพนั้น ๆ อย่างเพียงพอ เช่น ตำรวจเป็นผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเพื่อให้เกิดความสงบสุข แต่อาจจะมีตำรวจบางนายที่ใช้ตำแหน่งหน้าที่ของตนไปกดขี่ข่มเหงประชาชน   แล้วทำให้เกิดความวุ่นวายภายหลังได้ หรือลูกมีหน้าที่ที่จะต้องให้ความเคารพเชื่อฟังพ่อแม่ ไม่ใช่จ่ายเงินทองที่พ่อแม่หามาด้วยความเหนื่อยยากอย่างฟุ่มเฟือย จนทำให้พ่อแม่ต้องเป็นหนี้เป็นสินและเดือดร้อนในที่สุด
            ๒.. มีความสับสนในบทบาทของตนอันเนื่องจากความขัดแย้งของสถานภาพ ทำให้ตัดสินใจไม่ได้ว่าจะเลือกแสดงบทบาทใด จึงจะสอดคล้องกับความคาดหวังของสังคม เช่น นักศึกษาจะต้องเข้าห้องเรียนให้ทันต่อเวลาเข้าเรียน แต่ปรากฏว่าต้องช่วยทางบ้านทำงานให้เสร็จก่อน ซึ่งเลยเวลาเข้าห้องเรียนแล้ว
            ๓. ละเลยที่จะปฏิบัติตามบทบาทของตน   ซึ่งอาจจะเกิดความจงใจ หรือความเคยชินหรือเกิดจากนิสัยที่ชอบทำอะไรตามใจตนเอง เช่น นักศึกษามาเข้าห้องเรียนสายเพราะชอบนอนตื่นสาย หรือตำรวจต้องคอยจับผู้ที่ชอบจอดรถในที่ห้ามจอด
            ด้วยสาเหตุ ๓ ประการที่กล่าวมา ถ้าคนรู้จักสิทธิและหน้าที่ที่ตนต้องปฏิบัติในบทบาทตามสถานภาพ เคารพสิทธิของผู้อื่นไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น ปฏิบัติตามหน้าที่ที่ตนได้รับมอบหมายจนเสร็จสิ้นสมบูรณ์ ก็ส่งผลให้บรรลุถึงเป้าหมายแห่งชีวิตได้รวดเร็ว และเสริมให้สังคมได้รับการพัฒนาขึ้นเป็นลำดับต่อไป
            บทบาทหน้าที่ของคนในแต่ละสังคมอาจจำแนกได้เป็นหลายลักษณะ ซึ่งขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้พิจารณา เช่น ถ้าใช้ระเบียบของสังคมในการพิจารณา บทบาทและภาระหน้าที่ของคนก็จะถูกกำหนดด้วยเรื่องดังต่อไปนี้
            ๑. ระเบียบ วินัย กฎหมาย ที่สังคมนั้น ๆ สร้างขึ้น ดังนั้น บทบาทของคนที่มีต่อสังคมหรือต่อประเทศชาติ    จึงเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องปฏิบัติตามที่กฎหมายของสังคมนั้น ๆ กำหนด โดยไม่ได้ละเมิดสิทธิของผู้อื่น   ตลอดจนทำลายความมั่นคงปลอดภัยของประเทศ
               - คนในสังคมต้องมีหน้าที่เสียภาษีอากร
               - คนในสังคมมีหน้าที่สอดส่องดูแลแจ้งต่อพนักงานเมื่อเห็นผู้กระทำความผิด
               - คนในสังคมต้องไม่ทำการใด ๆ ที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อส่วนรวม
               - คนในสังคมต้องไม่กระทำการใด ๆ ที่กฎหมายกำหนดว่าเป็นสิ่งผิดกฎหมาย
            ๒. วัฒนธรรม ประเพณี และค่านิยมของสังคมนั้น ๆ ได้ปฏิบัติและยึดถือสืบต่อ
กันมา เช่น
-          การแต่งกายไปในงานศพต้องสุภาพ และสีของเสื้อผ้าควรเป็นสีดำ หรือสีดำขาว
     ไม่ใช่แต่งกายด้วยสีฉูดฉาด และไม่เรียบร้อย
               - บุตรเมื่อเติบใหญ่และทำงานได้แล้วควรดูแลและตอบแทนพ่อแม่
               - ผู้เยาว์ต้องมีความเคารพต่อผู้อาวุโส ไม่กล่าววาจา ยะโสโอหังหรือจาบจ้วงผู้อื่น
            ๓. หลักพุทธศาสนา ได้กำหนดแนวคิดในการแบ่งบทบาทของคนจากหลักธรรมของทิศ ๖ ไว้ดังต่อไปนี้
             ๑.ทิศเบื้องหน้า (ปุรัตถิมทิศ) ได้แก่ พ่อ แม่ ซึ่งได้กำหนดหน้าที่ของพ่อแม่และลูกๆ     ที่มีต่อกัน ดังนี้
 
หน้าที่ของพ่อ - แม่
 
 
หน้าที่ของลูก
 
 
. ห้ามมิให้ลูกทำชั่ว
. ให้ตั้งอยู่ในความดี
. ให้ความรู้และการศึกษา
. หาคู่ครองที่สมควรให้
. มอบทรัพย์สมบัติให้
 
 
. ดูแลเลี้ยงท่านตอบแทน
. ช่วยเหลือกิจกรรมของพ่อแม่
. ดำรงตนเป็นคนดีรักษาชื่อเสียงวงศ์ตระกูล
. ประพฤติตนให้เป็นคนที่สมควรรับมรดก
. เมื่อพ่อแม่ล่วงลับไปแล้วทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้
 
ตาราง ๑ แสดงเรื่องทิศเบื้องหน้าที่พ่อแม่มีหน้าที่ต่อลูกและลูกต้องปฏิบัติอย่างไรกับพ่อแม่
 
             ๒. ทิศเบื้องขวา (ทักษิณทิศ)   ได้แก่ ครูบาอาจารย์ซึ่งได้กำหนดบทบาทหน้าที่     ของ ครู-อาจารย์ และศิษย์ที่มีต่อกัน ดังนี้
 
หน้าที่ของครู - อาจารย์
 
 
หน้าที่ของศิษย์
 
 
. แนะนำสิ่งดีเพื่อให้ศิษย์เป็นคนดี
.มีความตั้งใจในการถ่ายทอดวิชาความรู้จนเกิด
    ความเข้าใจในการเรียนนั้นๆ
. ถ่ายทอดความรู้ให้หมดสิ้นโดยไม่ปิดบัง
     อำพราง
. ยกย่องให้เกียรติจนปรากฏต่อเพื่อนฝูง
๕.ช่วยคุ้มครองและเป็นที่พึงของศิษย์เมื่อมี
     ปัญหาเกิดขึ้น
 
 
. ให้ความเคารพยกย่องครู
. เข้าไปหา ปรึกษา ซักถาม และรับคำแนะนำ
 
. มีใจใฝ่เรียน เรียนด้วยศรัทธา รู้จักฟังให้เกิด
      ปัญญา
. ปรนนิบัติครู ช่วยเหลือครูตามควร
. เรียนศิลปวิทยาจากครูด้วยความเคารพ
 
 
ตาราง ๒ แสดงเรื่องทิศเบื้องขวาได้แก่หน้าที่ของครูอาจารย์และหน้าที่ของลูกศิกษ์
            ๓. ทิศเบื้องหลัง (ปัจฉิมทิศ) ได้แก่ สามีภรรยา ซึ่งได้กำหนดบทบาทหน้าที่ของ      สามี และภรรยา ในครอบครัวไว้ดังนี้
 
หน้าที่ของสามี
 
 
หน้าที่ของภรรยา
 
 
. ยกย่องให้เกียรติในตัวภรรยาในทุกสถานที่
๒. ไม่ดูหมิ่น นินทา เหยียดหยาม กล่าวเยาะเย้ยถากถาง
. ซื่อสัตย์ รักใคร่ในตัวภรรยา ไม่นอกใจ
. มอบความเป็นใหญ่ในบ้าน เพื่อจัดระเบียบในการปกครองดูแล
. มอบทรัพย์สมบัติเงินทองและเครื่องประดับ
 
 
. จัดการงานให้ดี ยกย่องสามีทั้งต่อหน้าและลับหลัง
. สงเคราะห์คนข้างเคียงสามี ให้ความเคารพต่อพ่อแม่ของสามี
. ไม่พฤติชั่วคบชู้สู่ชาย
. รักษาสมบัติของสามีที่หามาให้
. ขยันขันแข็ง ไม่เกียจคร้านในกิจการงานทั้งปวง
 
ตาราง ๓ แสดงเรื่องทิศเบื้องหลังเป็นหน้าที่ของสามีที่ต้องปฏิบัติที่ต้องภรรยาและภรรยาปฏิบัติ
              ต่อสามี
               ๔. ทิศเบื้องซ้าย (อุดรทิศ) ได้แก่ เพื่อน ซึ่งกำหนดบทบาทหน้าที่ของเพื่อนที่พึง     ปฏิบัติต่อเพื่อน ดังนี้
 
หน้าที่ของเพื่อน
 
 
การปฏิบัติตอบต่อเพื่อน
 
 
. มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อเพื่อน
. เจรจาต่อกับด้วยคำไพเราะ
. ประพฤติตัวที่เป็นประโยชน์ต่อเพื่อน
. มีความเสมอต้นเสมอปลาย
. มีสัจจะและความซื่อสัตย์ต่อกัน
 
 
. ปกป้องรักษาเพื่อนผู้ประมาทแล้ว
. ปกป้องรักษาสมบัติของเพื่อน
. เป็นที่พึ่งของเพื่อนยามเพื่อนมีภัย
. ไม่ทอดทิ้งเพื่อนยามตกอับ
. ให้ความนับถือไปจนถึงวงศ์ญาติของเพื่อน
 
ตาราง ๔ ทิศเบื้องซ้ายเป็นหน้าที่ของเพื่อนพึงปฏิบัติต่อเพื่อน
 
             ๖. ทิศเบื้องล่าง (เหฎฐิมทิศ) ได้แก่ นาย-บ่าว ซึ่งได้กำหนดบทบาทของผู้เป็นนาย          หรือผู้บังคับบัญชา กับผู้ใต้บังคับบัญชา (บ่าว) ไว้ดังนี้
 
หน้าที่ของผู้บังคับบัญชา (นาย)
 
 
หน้าที่ของผู้ใต้บังคับบัญชา (บ่าว)
 
 
๑. จัดการงานให้ทำตามสมควรแก่กำลังและเหมาะสมกับตำแหน่งหน้าที่
. ให้อาหาร รางวัล คำยกย่อง ชมเชย
. ให้ความเอาใจใส่ต่อสุขภาพอนามัยของผู้ใต้บังคับบัญชา
. ให้สิ่งของหรือส่งเสริมให้มีการพัฒนาใหม่ ๆ
 
. ให้พักผ่อนหยุดงานในบางโอกาส
 
 
 
. ทำงานด้วยความเต็มใจ และกระตือรือร้น เอาใจใส่ต่องาน
. เลิกงานทีหลัง
. ไม่ละลาบละล้วงถือเอาของหลวงเป็นของส่วนตน ไม่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนเป็นใหญ่
. ทำงานที่ได้รับมอบหมายจนแล้วเสร็จ และมี
    ประสิทธิภาพ
. ยกย่องในคุณความดีของผู้บังคับบัญชา ไม่กล่าวร้าย   นินทา เพื่อให้เกิดความเสียหาย
 
ตาราง ๕ แสดงเรื่องทิศเบื้องล่างเป็นหน้าที่ของผู้บังคับบัญชากับผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา
. ทิศเบื้องบน(อุปริมุทิศ) ได้แก่ ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ซึ่งได้ กำหนดบทบาท หน้าที่ไว้ดังนี้
 
หน้าที่ของอุบาสก - อุบาสิกา
 
 
หน้าที่ของภิกษุ สามเณร
 
 
. พูด คิด หรือทำสิ่งให้ต่อศาสนาด้วยความเต็มใจ โดยไม่มีสิ่งใดแอบแฝงอยู่เบื้องหลัง
 
. อุปถัมภ์ศาสนาด้วยความศรัทธา
 
. ยึดมั่นในหลักของศาสนา ไม่เชื่อถือโชคลาง
 
 
. ห้ามปรามสั่งสอนให้ละเว้นการทำชั่ว แนะนำ
      สั่งสอนให้ตั้งอยู่ในความดีและอนุเคราะห์ต่อ
      บุคคลทั่วไปด้วยความปรารถนาดี
. ชี้แจงและสอนวิธีการดำเนินชีวิตให้ประสบ
      ความสุข ความเจริญ
. สำรวจในระเบียบวินัย มีความเพียรใน
     การศึกษาหลักธรรม และไม่ประมาท
ตาราง ๖ แสดงเรื่องทิศเบื้องบนเป็นหน้าที่ของอุบาสกกับอุบาสิกาและพระภิกษุ
            รอยู่ร่วมกันของคนในสังคมนั้น ความเข้าใจในเรื่องบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบของคนมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง   และจะต้องแสดงความรับผิดชอบของตนให้เป็นที่ประจักษ์ ซึ่งอาจจะต้องเริ่มมาจากการกำหนดบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบที่มีต่อตนเองที่มีต่อครอบครัวและที่มีต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมตามลำดับ
   สรุปบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบต่อตนเอง บทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบที่พึงมี
ต่อตนเองมีดังนี้คือ
            ๑. ความซื่อสัตย์, ซื่อตรงต่อตนเอง วิเคราะห์และพิจารณาส่วนดีและส่วนเสียของตนอย่างมีเหตุผล   ตรงไปตรงมา ยึดถือหลักของความถูกต้องมากกว่าพรรคพวกกระทำการใด ๆ  โดยไม่ยึดเอาประโยชน์ของตนเป็นใหญ่ ไม่เข้าข้างตนเอง โทษแต่สิ่งแวดล้อมและคนอื่น รักษาสัจจะ เวลา และมีความเสมอต้นเสมอปลาย
            ๒. ความรับผิดชอบต่อตนเอง ดำรงชีวิตอย่างไม่ประมาท รู้และปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายจบแล้วเสร็จตามแผนที่ได้กำหนดไว้ มีความกล้าหาญยอมรับผิดเมื่อตนเองพลาดแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจากการกระทำของตน รักษาระเบียบวินัยและเคารพในสิทธิของตนและผู้อื่น
            ๓. ความอดทน เพียร พยายาม ไม่ท้อถอยต่ออุปสรรคในการทำงาน ระลึกอยู่เสมอว่า ความพยายามอยู่ที่ไหนความสำเร็จอยู่ที่นั่น อดทนต่อความเย้ายวนของสิ่งแวดล้อมมุ่งปฏิบัติหน้าที่ในสถานภาพของตนให้ดีที่สุด
            ๔. มานะบากบั่น หมั่นศึกษาหาความรู้ ค้นคว้าหาประสบการณ์ใหม่ ๆ พร้อมทั้งฝึกฝน จนเกิดความชำนาญ และสามารถนำมาประกอบกับภาระหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติจนเกิดผลดีต่อตนเอง ครอบครัวและสังคม เช่น นายตำรวจที่มีตำแหน่งเป็นผู้กำกับคนหนึ่ง จบการศึกษาระดับ ปวช. เมื่อรับราชการพยายามศึกษาหาความรู้และฝึกฝนเพิ่มเติมอยู่เสมอ จนได้รับการเลื่อนขั้นตามลำดับเป็นนายตำรวจที่จบการศึกษาระดับปริญญาโทในเวลาเพียงไม่กี่ปี
            ๕. ความมีน้ำใจเอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่ ต่อคนในครอบครัว ตลอดรวมไปถึงเพื่อนบ้าน เพื่อให้เกิดความสุข และไมตรีจิตที่ดีต่อกัน


    
 

ร่วมแสดงความคิดเห็น (กรุณาใช้คำพูดที่สุภาพ)
  โพสต์โดย
  Email
  Post ภาพ
* สมาชิกเท่านั้น
ขนาดของไฟล์ภาพไม่เกิน 100 kb. เฉพาะไฟล์ jpg, gif หรือ swf เท่านั้น
  Security code:
 กรุณากรอกรหัสที่เห็นเพื่อยืนยันการโพสต์


บริการฟรีเว็บบอร์ดจาก YimWhan.com :: copyrights © 2009-2010  
eXTReMe Tracker